پیشگیری از سرطان پستان در اصفهان: از غربالگری تا بررسی ژنتیک و برنامه پیگیری
پیشگیری از سرطان پستان فقط به معنای «نداشتن بیماری» نیست؛ بلکه یعنی کاهش ریسک و کشف زودهنگام. بسیاری از بیماران در اصفهان، وقتی علائم ظاهر میشود دیر متوجه اهمیت غربالگری میشوند. اما مسیر پیشگیری، از آگاهی شروع میشود.
دکتر رسول فاتحیفرد در چارچوب خدمات تخصصی خود، روی اقدامات پیشگیری و راهنمایی برنامههای غربالگری، بررسی ریسک و پیگیری منظم تمرکز دارد.
روایت مراجعهکننده: ترس از گذشته خانوادگی
خانم «س.الف» ۳۹ ساله بود. در خانوادهاش یک مورد سرطان پستان در سن نسبتاً پایین وجود داشت. او همزمان با نگرانی، میخواست بداند چه کارهایی باید انجام دهد. سوال اصلیاش این بود:
«آیا باید هر سال ماموگرافی انجام بدهم؟ آیا آزمایش ژنتیک لازم است؟»
در جلسه مشاوره، پزشک اطلاعات دقیق خانوادگی را پرسید: سن، تشخیص نوع سرطان، وجود سرطان تخمدان یا دیگر بدخیمیها، و تعداد افراد درگیر. سپس بر اساس الگوی ریسک، پیشنهادهایی برای غربالگری و در صورت نیاز ارجاع برای بررسیهای ژنتیکی مطرح شد.
غربالگری یعنی چه؟
غربالگری به معنی بررسی منظم افراد بدون علامت برای کشف زودهنگام تغییرات مشکوک است. روشها شامل:
- ماموگرافی (در سنین و ریسکهای مشخص)
- سونوگرافی در برخی شرایط (بهخصوص بافت متراکم)
- و در ریسکهای بالا، بررسیهای تکمیلی مانند MRI (در پروتکلهای منتخب)
ژنتیک و BRCA: آیا همه باید آزمایش بدهند؟
نه. آزمایش ژنتیک معمولاً برای افراد با ریسک بالاتر (مثلاً سابقه خانوادگی قوی یا چند مورد در خانواده، یا سن تشخیص پایین) پیشنهاد میشود. نتیجه آزمایش میتواند برنامه پیشگیری/غربالگری را دقیقتر کند.
چه کسانی در گروه پرخطر هستند؟
بهصورت کلی:
- سابقه خانوادگی قوی سرطان پستان/تخمدان
- تشخیص سرطان در سنین پایین
- بعضی انواع تومورهای خاص در بیمار یا افراد خانواده
- سابقههای ترکیبی و الگوهای غیرمعمول
سوالات پرتکرار
۱) اگر در خانوادهام سرطان بوده، حتماً خودم مبتلا میشوم؟
الزاماً نه. اما احتمال ریسک میتواند بالاتر باشد و بنابراین غربالگری دقیقتر توصیه میشود.
۲) غربالگری هرچند وقت یکبار است؟
بسته به سن، ریسک و نظر پزشک متفاوت است. برنامه شخصیسازی میشود.
۳) سبک زندگی هم تاثیر دارد؟
بله. مدیریت وزن، فعالیت بدنی، کاهش مصرف الکل (در صورت مصرف)، و توجه به رژیم غذایی سالم از عوامل مهم در کاهش ریسک هستند.
جمعبندی
پیشگیری واقعی یعنی داشتن برنامه. برنامهای که از غربالگری شروع میشود، در صورت نیاز به بررسی ژنتیک میرسد و سپس به پیگیری منظم ختم میشود. اگر در اصفهان دنبال متخصصی هستید که با رویکرد علمی ریسک شما را بررسی کند و مسیر پیشگیری را روشن کند، مراجعه به جراح تخصصی پستان میتواند بهترین شروع باشد.
منابع معتبر جهانی
- CDC (سرطان پستان و غربالگری): https://www.cdc.gov/cancer/breast/
- NCCN Guidelines (پیشنهادها برای غربالگری/ریسک): https://www.nccn.org/guidelines
مطالب قرارداده شده در سایت توسط نویسنده سایت گردآوری شده است و حتما قبل از بهره برداری از مطالب حتما با پزشک خود مشورت نمایید. هیچ گونه مسئولیتی در صورت استفاده از مطالب بر عهده آقای دکتر رسول فاتحی فرد نمی باشد.